روغن زیتون؛ خواص، فواید و کاربردها

 روغن زیتون؛ خواص، فواید و کاربردها

اگر همین الان از شما بخواهیم اسم یک روغن گیاهی را بگویید، اولین گزینه‌ای که به ذهنتان میرسد، کدام روغن است؟ روغن زیتون یکی از محبوب‌ترین روغن‌های دنیاست که از حدود ۷۷۰۰ سال پیش برای مصارف خوراکی و درمانی استفاده می‌شود. این روغن همیشه کنارمان بوده است؛ کنار اجاق گاز و برای آشپزی، کنار صندلی مادربزرگ‌ها برای ماساژ پا، کنار آینه میز آرایشی برای ماساژ پوست و نرم کردن مو و…

رژیم غذایی مدیترانه ای که به سالم ترین رژیم غذایی جهان نیز شهرت دارد، مبتنی بر روغن زیتون پایه ریزی شده، چرا که یکی از مهمترین خواص روغن زیتون، دارا بودن مقدار زیادی اسکوالین (Squalene) می باشد که عامل اصلی و اساسی کاهش دهنده کلسترول خون و همچنین اسیدهای چرب، کنترل فشار خون و کاهش چربی کبد میباشد به همین جهت پایه غذا های مدیترانه ای بر این روغن گیاهی استوار شده است.

خاستگاه و زیست بوم زیتون

میوه زیتون از درخت زیتون یا Olea europaea بدست می آید و دارای بیش از ۲۰ گونه مختلف است.
در افسانه های یونان باستان درباره خاستگاه زیتون چنان گفته شده که الهه ای به نام آتنا، این درخت را به یونانیان هدیه داد.
مردم یونان باستان نیز این میوه را بسیار محترم شمرده و اهمیت زیادی به آن می دادند تا حدی که در جشن ها و مسابقاتی مثل المپیک به عنوان هدیه و جایزه به برندگان تاجی از برگ درخت زیتون هدیه می دادند، همچنین اطراف خانه های خود را با کاشتن درخت زیتون نشانه گذاری میکردند.

شکوفه های زیتون
شکوفه های زیتون

اشراف و ثروتمندان یونان باستان روغن زیتون را به بدن خود میمالیدند و بجای صابون هنگام استحمام از آن استفاده میکردند. در کشور های مدیترانه ای هم از قدیم بجای کره و روغن های چرب دیگر از این روغن در آشپزی و پخت و پز هایشان استفاده میکردند، زیرا از همان ابتدا با فواید روغن زیتون به مرور زمان آشناتر شده بودند.

امّا بر اساس یافته های تاریخ دانان، بر اساس روایات داخل انجیل؛ خاستگاه اصلی زیتون سرزمین کنعان یا سوریه امروزی است.

میوه رسیده روی درخت زیتون
میوه رسیده زیتون

البته در زمان های قدیم که ابزار های امروزی در دسترس نبود، با غلتک های بزرگ سنگی زیتون را خرد کرده و آنها را روی حصیر پارچه ای قرار میدادند و با فشار دادن آن، روغن زیتون خالص را بدست می آوردند.

خواص روغن زیتون

روغن زیتون یکی از محبوب ترین و پرکاربرد ترین روغن ها در آشپزخانه خانه های ایرانی بوده است که علاوه بر طعم بی نظیری که به غذا می دهد، خواص و فواید بسیار زیاد دیگری هم دارد. خواص روغن زیتون نه تنها در موارد خوراکی، بلکه در امور دیگری همچون مواد آرایشی و بهداشتی نیز در صورت استفاده تا حد چشم گیری میتواند تاثیرگذار و کاربردی باشد. هر قاشق غذاخوری روغن زیتون که معادل ۱۴ گرم می باشد.

خواص روغن زیتون برای مو

یکی از اساسی ترین خاصیت های روغن زیتون، تاثیرات شگفت انگیز آن برای مو میباشد. تقویت و استحکام بافت های مو، نرم شوندگی، رفع شوره و شکنندگی و درمان  ریزش مو از عمده خاصیت روغن زیتون روی مو میباشد و بر انواع مختلف جنس مو از جمله موهای خشک و چرب که از حساسیت نسبتا بالایی برخوردارند تاثیرگذار خواهد بود.

خواص درمانی و کاربردهای روغن زیتون برای مو
خواص درمانی و کاربردهای روغن زیتون برای مو

در ادامه تعدادی از پر کاربرد ترین تاثیرات روغن زیتون بر مو را بطور دقیق مورد بررسی قرار میدهیم.

  • درمان و رفع موخوره:
    موخوره در واقع در نتیجه خشکی مو بوجود می آید که عواملی همچون استفاده بیش از حد از خشک کننده های مو مانند اتو و سشوار، قرار گرفتن مداوم زیر نور خورشید، استفاده از مواد شوینده یا رنگ های شیمیایی و آلودگی هوا موجب این اتفاق خواهند شد.
    برای رفع موخوره چکار کنیم؟
    خاصیت نرم کنندگی موی روغن زیتون باعث میشود بعد از مدت کوتاهی خشکی مو از بین رفته و به درمان و رفع موخوره بیانجامد. البته باید روغن را با انگشتان خود به انتهای موهای آسیب دیده خشک بمالید طوری که کاملا به ریشه مو نزدیک باشد.
  • درمان ریزش مو:
    یکی از عوامل اصلی ریزش مو وجود هورمونی به نام دی هیدروتستوسترون میباشد، که بطور مستقیم به ریشه مو خصوصاً موهای آسیب دیده و ضعیف حمله کرده و به مرور زمان باعث ریزش مو خواهد شد.
    ریزش مو؛ دلایل و درمان
    استفاده منظم و پیوسته از روغن زیتون به دلیل داشتن خاصیت آبرسانی و مواد آنتی اکسیدانی تولید این هورمون که به (دی اچ تی) مشهور است را کاهش داده و در نتیجه موجب کاهش و درمان ریزش مو خواهد شد.
  • تقویت موی سر:
    مواد آرایشی و یا شوینده های شیمیایی به مرور زمان تاثیرات مخربی بر روی مو ها خواهند داشت و موجب کاهش استحکام موی سر میگردد.

    تقویت موی سر
    تقویت موی سر

    روغن زیتون که منبعی غنی از آنتی اکسیدان ها میباشد، آسیب های ناشی از مواد شیمیایی و همچنین رادیکال های آزاد را به طرز چشم گیری کاهش داده و پس از مدتی موجب تقویت پیاز مو و همچنین تقویت موی سر خواهد شد.

  • شفاف سازی مو:
    خاصیت آبرسانی قوی روغن زیتون این امکان را به موهای سر میدهد که نرمی و رطوبت خود را حفظ کرده و انعطاف پذیری خوبی داشته باشند. روغن زیتون را کمی گرم کرده و مقداری عسل در آن حل کنید، سپس این ترکیب را روی موی سر به طوری که به کف سر نرسد بمالید و حدود ۱۰ دقیقه به ماساژ دادن موهای خود مشغول شوید. این محلول را روی سر خود نگه دارید و پس از چند ساعت بشویید.
    محصولات مربوط به مراقبت از موهای آسیب دیده با دارا بودن خاصیت های آبرسانی به مو باعث تسریع فرایند شفاف سازی مو خواهند شد.
  • جلوگیری از آسیب دیدن مو:
    معمولا اشخاصی که مو های نسبتا چربی دارند بیشتر از سایرین در معرض آسیب دیدگی موی سر میباشند و عادت استحمام زیاد و شستن مو ها با مواد شوینده شیمیایی به خاطر رفع چربی آزار دهنده پوست سر، سرعت این روند را افزایش میدهد. ترکیب روغن زیتون با آب لیمو ترش تازه و ماساژ دادن کف سر یعنی نزدیک ترین محل به ریشه مو با این محلول طبیعی، پس از چند روز موجب ترمیم مو های آسیب دیده و ادامه استفاده از این ترکیب باعث جلوگیری از آسیب دیدن مو خواهد شد.

خواص روغن زیتون برای پوست

اگر دقت کرده باشید غالبا در بین ترکیبات لوازم آرایشی و بهداشتی که ادعایی در سلامت پوست و بهداشتی بودن دارند از روغن زیتون و بعلاوه ویتامین E نام برده شده است چرا که عمده تاثیر روغن زیتون در پوست به سرعت مشاهده میگردد و علاوه بر زیبایی، سلامت و شادابی را نیز برای پوست بدن خصوصا صورت به همراه خواهد داشت. بیشترین استفاده از روغن زیتون در کشور های مدیترانه ای ثبت شده است و همچنین سالم ترین و شفاف ترین پوست ها نیز در همان کشور ها دیده میشوند که قطعا ریشه در خاصیت روغن زیتون برای پوست صورت دارد.خواص درمانی و کاربردهای روغن زیتون برای پوست

خواص درمانی و کاربردهای روغن زیتون برای پوست

فواید روغن زیتون برای پوست متعدد و بسیار متنوع میباشد که میتوانیم مهمترین این خواص را شناخته و از آن نهایت استفاده را ببریم.

  • پاکسازی پوست:
    به تازگی این مسئله مطرح شده است که به وسیله روغن های گیاهی میتوان بهترین و تاثیرگذارترین پاکسازی پوست را تجربه کرد و پاکسازی پوست با روغن زیتون نیز یکی از مطمئن‌ترین و کاربردی‌ترین روش‌ها به حساب می آید، تا حدی که پس از چند بار تکرار و استفاده از این روش به وضوح میتوان شفافیت و تازگی را روی پوست صورت یا بدن احساس کرد. روغن زیتون تمام چربی ها، آلودگی ها و سلول های مرده را از منافذ پوستی جذب و خارج میکند.
  • درمان آفتاب سوختگی:
    خیلی مواقع پیش می آید که بدون استفاده از کرم ضد آفتاب در مقابل تابش آفاب گرم و سوزان قرار بگیریم و دچار آفتاب سوختگی شویم. توکوفرول که نوعی آنتی اکسیدان موجود در روغن زیتون میباشد خصوصا وقتی با چند قطره سرکه با خاصیت ضد التهابی ترکیب شود میتواند بهترین درمان سریع برای آفتاب سوختگی باشد و همچنین از پوسته پوسته شدن پوست ناشی از آفتاب سوختگی نیز جلوگیری خواهد کرد.
    با این حال باز هم تاکید می کنیم که استفاده از ضد آفتاب ها می تواند بهترین پیشگیری برای جلوگیری از آفتاب سوختگی پوست صورت باشد.
  • چین و چروک زیر چشم:
    تاثیر خیلی زیادی در بالا بردن سن و پیری صورت دارد؛ چرا که لطیف ترین، حساس نازک ترین قسمت پوست، زیر چشم و پلک ها میباشد. روغن زیتون به دلیل دارا بودن منبعی غنی از ویتامین E و انواع آنتی اکسیدان ها با آبرسانی به پوست صورت خشکی پوست را از بین برده و باعث رفع چین و چروک زیر چشم شده، همچنین سیاهی ناشی از افزایش سن را نیز کاهش خواهد داد.رفع چین و چروک زیر چشم
  • درمان خشکی و ترک پا:
    مشکل خشکی کف پا خصوصا پاشنه عموما به دلیل استفاده بیش از حد از جوراب های ضخیم و باقی ماندن زیاد پا ها داخل کفش و همچنین پیاده روی طولانی مدت اتفاق می افتد که البته ادامه همین روند و خشک ماندن پا باعث ایجاد ترک های آزار دهنده در قسمت پاشنه پا خواهد شد.
    درمان ترک پا
    بهترین راه درمان خشکی کف پا مالیدن روغن زیتون بعد از شستن پا با سنگ پا میباشد، البته سعی کنید شب قبل از خواب این کار را انجام دهید و پس از مالیدن جوراب نخی به پا کنید که تا صبح این روغن جذب پا شود و تاثیر خود را بگذارد.
  • پاک کردن آرایش صورت:
    بهترین و مناسب ترین پاک کننده آرایش صورت را میتوان روغن زیتون دانست چرا که پاک کردن آرایش صورت با روغن زیتون علاوه بر کاهش حد اکثری صدمات وارده به پوست توسط لوسیون های شیمیایی، قوی ترین آبرسان به پوست نیز میباشد و باعث جذب رطوبت به منافذ پوستی و در نتیجه شادابی بیشتر پوست صورت میشود. باقی ماندن چند ساعت روغن زیتون بعد از آرایش روی صورت باعث میشود تمام خواص روغن زیتون برای صورت که هر یک را جداگانه مفصل توضیح دادیم روی پوست شما اثرگذاری خود را داشته باشد.
    انواع پاک کننده آرایش صورت وجود دارد که با بهره گیری از خواص این روغن گیاهی، آسیب های احتمالی پوست را تا حد زیادی کاهش میدهد.

فواید روغن زیتون برای سلامتی بدن

روغن زیتون یکی از قدیمی ترین دارو های گیاهی در طب سنتی به حساب می آید حتی طبیبان یونان باستان و حتی ایران برای بسیاری از بیماری ها و مشکلات، بعنوان دارو روغن زیتون را تجویز میکردند و نتیجه مثبت آن را نیز مشاهده میکردند. حتی امروزه نیز در تهیه بسیاری از دارو های شیمیایی از تاثیرات روغن زیتون بهره گیری میشود همچنین بعنوان پیشنهاد، گفته میشود مصرف روزانه یک قاشق روغن زیتون از بروز بسیاری از بیماری ها و مشکلات جسمی جلوگیری میکند.

فواید روغن زیتون برای سلامتی بدن

لازم است کمی درباره این که روغن زیتون برای بدن چه خاصیتی دارد و چطور به سلامت فیزیکی بدن ما کمک میکند اطلاعات بیشتری را مرور کنیم.

  • جرم گیری گوش:
    درباره جرم های موجود داخل گوش و این که برای گوش مفید است یا مضر بحث های زیادی پیش آمده که گفته میشود باقی ماندن این جرم ها داخل گوش خیلی بهتر از پاک کردن آن با گوش پاک کن میباشد چرا که گوش پاک کن علاوه بر اینکه جرم ها را بیشتر به داخل گوش فشار میدهد، به مرور باعث آسیب های غیر قابل جبران به گوش میشود. پیشنهاد پزشکان برای تخلیه و جرم گیری گوش استفاده از روغن زیتون بصورت قطره ای میباشد که پس از چند ثانیه با برگرداندن سر به جهت مخالف روغن از گوش خارج شود.
  • جلوگیری از بیماری های قلبی:
    روغن زیتون حاوی انواع پلی فنول هاست که وظیفه مبارزه با رادیکال های آزاد اطراف قلب که باعث بروز التهابات نا خواسته میشوند را دارند. اسید های چرب اُمگا ۳ موجود در روغن زیتون باعث میشود کلسترول خون کاهش یافته و همین امر تاثیر بسزایی در سلامت سیستم قلب و عروق خواهد داشت. جایگزین کردن روغن زیتون خوراکی بجای روغن های حیوانی و سرخ کردنی دیگر میتواند تا ۲۰ درصد خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی مثل سکته قلبی، آترواسکلروز، فشار خون و سایر عارضه ها را در هر فرد کاهش دهد.
  • پاکسازی چربی کبد:
    کبد چرب از آن دسته بیماری هاییست که خیلی از ایرانی ها با آن درگیر هستند و دلیلی بجز استفاده زیاد از روغن های نباتی و سرخ کردنی های چرب ندارد. تاثیر روغن زیتون در پاکسازی کبد چرب بخاطر نداشتن چربی های اشباع و مضر میباشد که این روغن دارای چربی اُمگا ۳ است که خطر بسیار کمتری نسبت به سایر روغن ها برای کبد خواهد داشت. بعلاوه روغن زیتون از تجمع چربی در کبد و افزایش حجم تریگلیسیرید در کبد جلوگیری میکند.

کاربرد های روغن زیتون

روغن زیتون به واسطه خواص متعددی که دارد در کاربرد های متنوع و مختلفی مورد استفاده قرار میگیرد، از صنایع آرایشی و بهداشتی گرفته تا مواد خوراکی به شکل روغن پخت و پز یا غذا های آماده مثل کنسرو های ماهی و حتی غیر خوراکی همچون صنایع چوب، فلزات و غیره.

از کاربرد های غیر خوراکی روغن زیتون که بین عموم مردم نیز رایج میباشد میتوان به براق کنندگی و جلا بخشیدن به وسایل چوبی همچون مبلمان یا پایه تخت های چوبی و کابینت با کمی دستمال تمیز، خارج کردن انگشتر های تنگ که در دست گیر کرده، ترمیم جای ترک لوازم چرمی و پاک کردن جای برچسب از روی سطوح اشاره کرد.

  • شامپو حاوی روغن زیتون:
    درباره خاصیت روغن زیتون برای مو از جمله نرم کنندگی مو، رفع موخوره و شوره و همچنین درمان ریزش مو بطور مفصل توضیح داده شد و خیلی از شرکت های تولید کننده مواد شوینده و شامپو، از تاثیرات روغن زیتون برای مو نهایت بهره برداری را میکنند و در ترکیبات شامپو هایشان از این روغن گیاهی استفاده میکنند. البته پیشنهاد میشود از تهییه و مصرف شامپو های دست ساز خانگی جدا خودداری نمایید چرا که ممکن است عوارض زیادی به همراه داشته باشد.
  • ماسک صورت روغن زیتون:
    بسیاری از برند های معتبر تولید کننده ماسک صورت در تهییه انواع مختلف ماسک های آبرسان پوست، ماسک جوان سازی پوست، ماسک رفع چین و چروک، ماسک دور چشم و سایر عناوین ماسک های خود از فواید روغن زیتون استفاده کرده و میکنند. علاوه بر این شرکت های آرایشی و بهداشتی، فرمول های جالبی برای ساخت ماسک های خانگی با روغن زیتون و ترکیب با مواد دیگری از جمله عسل، روغن نارگیل، جو دو سر، آووکادو، سفیده تخم مرغ و غیره وجود دارد که دست کمی از ماسک های صورت شرکتی نداشته و همان تأثیر شگفت‌انگیز را روی پوست خواهند داشت.

عوارض جانبی مصرف روغن زیتون

روغن زیتون مثل هر مواد خوراکی یا شوینده دیگری درصورت استفاده بیش از اندازه و بدون رعایت ملاحظات بهداشتی و شخصی مثل حساسیت، میتواند عوارض جانبی به همراه داشته باشد. البته این نکته را هم باید دانست که روغن زیتون به واسطه خواص بسیار زیادی دارد، عوارض خیلی خطرناک و غیر قابل جبرانی از خود نشان نخواهد داد و غالبا عوارض روغن زیتون، کوتاه مدت و سطحی میباشند که خطر خیلی جدی به شمار نمی آیند.

  • ابتلا به آکنه پوستی:
    روغن زیتون به واسطه این که روغنی سنگین میباشد اگر به میزان بیش از حدی روی پوست گذاشته گذاشته شود موجب بسته شدن منافذ پوستی، باقی ماندن آلودگی ها روی پوست و ایجاد آکنه و لک های پوستی میشود. استفاده از روغن زیتون به منظور پاکسازی پوست دو بار در هفته پیشنهاد میشود و چنانچه پوست چربی دارید هفته ای یک بار و حتی کمتر از این روغن برای پوستتان استفاده کنید.
  • تحریک پوست نوزاد:
    از آنجا که نوزادان دارای پوستی بسیار حساس و لطیف میباشند، قرار گرفتن روغن سنگینی مثل روغن زیتون روی پوست نوزادان میتواند باعث قرمز شدن و خارش پوستشان گردد. پس پیشنهاد میشود از جایگزین های سبک تری مثل روغن نارگیل برای پوست نوزاد بجای روغن زیتون استفاده کنید، اما اگر به هر دلیلی اصرار به استفاده از روغن زیتون دارید از گیاهی و اصل بودن آن اطمینان حاصل کنید.
  • بیماری های مربوط به چربی اشباع:
    هر وعده روغن زیتون فرآوری نشده دارای ۱۴ درصد چربی اشباع شده و میزان ۱۲۰ کالری میباشد که استفاده روزمره و زیاد از این روغن باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری های ناشی از چربی های اشباع مثل بیماری های قلبی، سرطان سینه و روده میشود همانطور که مصرف روغن زیتون بصورت فرآوری شده خطر ابتلا به این بیماری ها را تا میزان چشم گیری کاهش میدهد، انواع فرآوری نشده آن میتواد مضر و خطرناک باشد.

با توجه به تمامی اطلاعات و توضیحاتی که در این مطلب درباره فواید روغن زیتون و همچنین عوارض روغن زیتون بیان شد میتوان چنین برداشت کرد که استفاده از نوع خوراکی روغن زیتون بصورت روزمره به میزان مناسب، برای حفظ سلامتی و دوری از خطرات احتمال ابتلا به برخی بیماری ها مفید بوده و نسبت به مضرات روغن زیتون، کفه ترازو بیشتر به سمت استفاده از این روغن، سنگین تر میباشد.

در مورد مصارف آرایشی و بهداشتی در زمینه سلامت و شادابی پوست و مو نیز بجز چند مورد خاص، عوارض زیادی از این روغن گیاهی به چشم نمیخورد. البته که رعایت کردن اصول و شرایط استفاده از روغن زیتون در این زمینه و شرایط نگهداری از آن پیش از استفاده باید مورد توجه قرار گرفته باشد.

 

سوالات متداول:

خواص روغن زیتون برای مو چیست؟

درمان ریزش مو، تقویت موی سر، شفاف سازی مو و جلوگیری از آسیب دیدن مو از خواص روغن زیتون برای مو می باشد.

خواص روغن زیتون برای پوست چیست؟

پاکسازی پوست، درمان آفتاب سوختگی، رفع چین و چروک زیر چشم، درمان خشکی و ترک پا و پاک کردن آرایش صورت از خواص روغن زیتون برای پوست می باشد.

فواید روغن زیتون برای سلامتی بدن چیست؟

جرم گیری گوش، جلوگیری از بیماری های قلبی و پاکسازی چربی کبد از فواید روغن زیتون برای سلامتی بدن می باشد.

عوارض جانبی مصرف روغن زیتون چیست؟

امکان ابتلا به آکنه پوستی، تحریک پوست نوزاد و بیماری های مربوط به چربی اشباع از عوارض جانبی مصرف روغن زیتون می باشد.

بهترین نوع روغن زیتون کدام است؟

روغن زیتون خوب کمترین میزان فرآوری یا تصفیه را دارد. روغن زیتون خوب با روشهای طبیعی استخراج می شود و از نظر خلوص و طعم و بو بصورت کاملا استاندارد تهیه می شود.

چگونه می توان روغن خالص زیتون را تشخیص داد؟

۲-۴ قاشق غذاخوری روغن زیتون را در یک ظرف شیشه ای تمیز بریزید. شیشه را مهر و موم کنید. شیشه را به مدت ۲۴ ساعت در یخچال قرار دهید. اگر روغن جامد شود ، غیر اشباع است و روغن زیتون است. اگر روغن مایع باقی بماند ، چند اشباع نشده است و روغن زیتون نیست.

آیا مصرف روزانه روغن زیتون بی خطر است؟

مصرف مجاز روزانه روغن زیتون تقریباً ۲ قاشق غذاخوری (۲۸ گرم) است. البته در نظر داشته باشید که این میزان روغن زیتون ممکن است در تعداد کمی از افراد حالت تهوع ایجاد کند.

 

ارسال این مطلب به:

khanoumimagadmin

0 Reviews

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *