رازیانه؛ خواص، فواید و کاربردها

 رازیانه؛ خواص، فواید و کاربردها

اکثر خانم‌ها شنیده‌اند که خواص رازیانه می‌تواند برایشان مفید باشد، اما این گیاه تنها برای بانوان مفید نیست، همه می‌توانند از فواید رازیانه بهره ببرند. اغلب افراد رازیانه را به دلیل عطر و طعم شیرین و فواید سلامتی که دارد آن را انتخاب می‌کنند. پزشکان باستان از رازیانه در داروهای طبیعی استفاده می‌کردند و این عمل همچنان ادامه دارد.

رازیانه گیاهی مدیترانه‌ای است که هم اکنون در سراسر جهان محبوب است. رازیانه و دانه‌های آن جدا از کاربردهای آشپزی فراوان، مجموعه‌ای از مزایای سلامتی را به همراه دارد و ممکن است اثرات آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی و ضد باکتری ایجاد کند. دانه‌های رازیانه سرشار از آنتی‌اکسیدان و حاوی فیبرهایی هستند که به هضم و تخلیه معده کمک می‌کنند.

رازیانه-خانومی

خاستگاه و زیست بوم گیاه رازیانه

گیاه رازیانه دارای پیاز رنگ پریده و ساقه‌های سبز بلند است. رازیانه در واقع گونه‌ای گل‌دار از خانواده هویج است. این گیاه علفی مقاوم و چند ساله با گل‌های زرد و برگ‌های پر، جزو گیاهان بومی سواحل مدیترانه است اما به طور گسترده‌ای در بسیاری از مناطق جهان به ویژه در خاک‌های خشک نزدیک ساحل دریا و حاشیه رودخانه‌ها امروزه کشت می‌شود. گیاه رازیانه تقریباً در هر جایی می‌تواند رشد کند. جالب است بدانید که تمام قسمت‌های گیاه رازیانه از جمله پیاز، ساقه، برگ و دانه‌ها خوراکی هستند. با این حال، هنگامی که ما در مورد رازیانه صحبت می‌کنیم، مهم است که بین گیاه رازیانه، یعنی سبزی شیرین و رازیانه وحشی که خود به خود در مناطق دریایی و تپه‌ها رشد می‌کند، تمایزی قائل شویم. این گیاه معطر قبلاً توسط یونانیان و رومیان باستان شناخته شده بود تا برخی از اختلالات، از جمله موارد مربوط به مردانگی را درمان کند. امروزه ما از گل، برگ و دانه‌های این گیاه به ویژه برای تهیه دم‌نوش‌های گیاهی و جوشانده‌ها استفاده می‌کنیم.

گیاه رازیانه یا Foeniculum vulgare، یک گیاه خوراکی است و از گیاهان دارویی به شمار می‌رود. رازیانه به دو صورت رازیانه سبز و سفید وجود دارد. پیاز ترد و بذر گیاه رازیانه هردو طعمی ملایم و شیرین دارند. با این حال، طعم و مزه بذرها و دانه‌های رازیانه به دلیل داشتن روغن‌های اساسی، قوی‌تر است.

امروزه از خواص رازیانه و فواید آن برای افزایش سطح سلامتی و درمان بسیاری از بیماری‌ها به شکل‌های مختلفی استفاده می‌شود. دانه‌های رازیانه کاربرد ضدالتهابی دارند و آنتی‌اکسیدان‌های بسیار خوبی هستند. یکی از مهم‌ترین خواص رازیانه منابع غنی فیبری است که دارد. علاوه بر آن فواید رازیانه کلسترول بد خون را کاهش می‌دهد و به تنظیم فشار خون کمک می‌کند. همچنین اغلب به عنوان مکمل‌های طبیعی مس و کلسیم استفاده می‌شوند. دانه رازیانه علاوه بر طعم دادن به غذاهای ما در آشپزخانه، با طعم تازه و شیرینی که دارند، از نظر خواص مفید غنی است و عمدتاً به صورت دم‌کرده برای تخلیه معده، تقویت هضم و تحریک ادرار استفاده می‌شود.

رازیانه-خانومی

خواص رازیانه

قرن‌ها است که از خواص رازیانه برای درمان و تقویت سیستم بدن استفاده می‌شود. به عنوان مثال دانه‌های رازیانه برای کسانی که از مشکلات روده رنج می‌برند بسیار مفید است زیرا با از بین بردن گرفتگی روده به کاهش تورم و تقویت هضم کمک می‌کند. علاوه بر آن از رازیانه برای رفع مشکلات قلبی، پیشگیری از سرطان و بسیاری بیماری‌های دیگر استفاده می‌شود. منابع مهمی از مواد مغذی در خواص رازیانه وجود دارد که به درمان این بیماری‌ها کمک می‌کند.

رازیانه حاوی ترکیبات گیاهی قدرتمند است. شاید چشمگیرترین فواید رازیانه و دانه‌های آن از آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات گیاهی قوی موجود در آن‌ها باشد. نشان داده شده است که روغن اساسی این گیاه حاوی بیش از ۸۷ ترکیبات فرار است، از جمله آنتی‌اکسیدان‌های پلی فنول رزمارینیک اسید، اسید کلروژنیک، کوئرستین و آپیژنین. آنتی‌اکسیدان‌های پلی فنول عوامل ضدالتهابی قوی هستند که تأثیرات شدیدی بر سلامتی شما دارند.

مطالعات نشان می‌دهد افرادی که رژیم‌های غذایی غنی از این آنتی‌اکسیدان‌ها را دنبال می‌کنند، ریسک کمتری در برابر خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن مانند بیماری‌های قلبی، چاقی، سرطان، بیماری‌های عصبی و دیابت نوع ۲ هستند. علاوه بر این، بیش از ۲۸ ترکیب در دانه رازیانه از جمله آنتول، متیل چاویکول و لیمونن شناسایی شده است. مطالعات حاکی از آن است که ترکیبات آلی آنتول دارای خاصیت ضد سرطانی، ضد میکروبی، ضدویروسی و ضدالتهابی است. همچنین در خواص رازیانه می‌توان ترکیب گیاهی لیمونن که به مبارزه با رادیکال‌های آزاد کمک می‌کند را نیز یافت.

خواص رازیانه در سلامتی بدن

فواید رازیانه به عنوان گیاهی دارویی امروزه توسط محققان بسیاری از سراسر جهان به اثبات رسیده است. از این رو می‌توان کاربردهای رازیانه برای درمان بسیاری از بیماری‌ها را توجیه کرد. کاری که سال‌هاست پزشکان طب سنتی با علم به خواص رازیانه آن را انجام می‌دهند.

  • هضم بهتر غذا:
    دانه‌های رازیانه سرشار از فیبر هستند و هضم غذا را بهبود می‌بخشند و شکم را از بین می‌برند. الیاف موجود در خواص رازیانه برای تقویت عبور مواد غذایی از طریق دستگاه روده کمک می‌کند. همچنین فواید رازیانه به ما در از بین بردن سموم، به دلیل خاصیت ادرارآوری که دارد کمک می‌کند. علاوه بر این، دانه‌های رازیانه با از بین بردن مشکلات آیروفاژی، هضم غذا را تحریک می‌کنند، بعد از وعده‌های غذایی سنگین به صورت چای گیاهی می‌توان آن را مصرف کرد. دانه‌های رازیانه حتی برای کسانی که از تورم شکم رنج می‌برند یک نوشدارو است، در واقع باعث از بین رفتن گازهای اضافی می‌شود و شکمی صاف و عاری از گرفتگی ایجاد می‌کند.
  • پیشگیری و درمان سرطان:
    دانه‌های رازیانه یک عمل آنتی‌اکسیدانی ارائه می‌دهند و به جلوگیری از سرطان کمک می‌کنند. فلاونوئیدهای موجود در خواص رازیانه آن‌ها را آنتی‌اکسیدان‌های بسیار خوبی می‌کند. آنتی‌اکسیدان‌های موجود در این دانه‌های گران‌بها همچنین متحدان مبارزه با سرطان روده بزرگ هستند زیرا همراه با فیبرها سموم روده را از بین می‌برند. مجموعه گسترده‌ای از ترکیبات گیاهی قدرتمند در فواید رازیانه ممکن است به محافظت در برابر بیماری‌های مزمن، از جمله سرطان‌های خاص کمک کند.
    به عنوان مثال، مشخص شده است که آنتول (یکی از اصلی‌ترین ترکیبات فعال در دانه رازیانه) دارای خواص مبارزه با سرطان است. یک مطالعه آزمایشگاهی نشان داد که آنتول رشد سلول را سرکوب می‌کند و باعث آپوپتوز یا مرگ سلولی برنامه‌ریزی شده در سلول‌های سرطانی پستان می‌شود. مطالعات دیگری نشان داد که عصاره رازیانه مانع از گسترش سلول‌های سرطانی پستان در انسان شده و باعث مرگ سلول‌های سرطانی می‌شود. مطالعات حیوانی همچنین نشان می‌دهد که عصاره دانه‌ها ممکن است در برابر سرطان پستان و کبد از بدن محافظت کند.
  • ضدالتهاب:
    دانه‌های رازیانه ضدالتهاب‌های قدرتمندی هستند. عملکرد ضدالتهابی در خواص رازیانه برای درمان اختلالاتی مانند بیماری کرون و آرتروز، دو بیماری مهم خود ایمنی مفید است. علاوه بر آن آنتی‌اکسیدان‌های قوی در رازیانه، مانند ویتامین C و کوئرستین، می‌تواند به کاهش التهاب و سطح مارکرهای التهابی کمک کند.
  • خواص ضد باکتری:
    مطالعات نشان می‌دهد که عصاره رازیانه از رشد باکتری‌ها و مخمرهای بالقوه مضر مانند اشریشیا کلی، استافیلوکوکوس اورئوس و کاندیدا آلبیکنس جلوگیری می‌کند.
  • کاهش فشار خون:
    دانه‌های رازیانه فشار خون را کاهش می‌دهند، این دانه‌ها حاوی پتاسیم هستند که برای تنظیم فشار خون مفید است و با تنظیم ضربان قلب به پایداری آن کمک می‌کند؛ بنابراین، خواص رازیانه برای کسانی که از فشار خون بالا رنج می‌برند بسیار مفید است.
  • کاهش کلسترول:
    دانه‌های رازیانه در برابر کلسترول خوب عمل می‌کنند. کلسترول یکی از دلایل اصلی حمله قلبی، سکته مغزی و فشار خون است. با مصرف غذاهای گیاهی، از جمله خواص رازیانه می‌توان فشار خون را کنترل کرد، بنابراین به جلوگیری از بیماری‌های قلبی عروقی کمک می‌کند.
  • تولید گلبول‌های قرمز خون:
    دانه‌های رازیانه سرشار از کلسیم است و تولید گلبول‌های قرمز خون را افزایش می‌دهد. در خواص رازیانه میزان بالایی از کلسیم وجود دارد و حتی اگر به مقدار کم مصرف شود منبع بسیار خوبی است. در واقع ۱۰۰ گرم دانه رازیانه حاوی ۱۲۰٪ دوز توصیه شده روزانه کلسیم است. این دانه‌ها همچنین حاوی مقدار کافی مس، نمک معدنی مهم برای تولید گلبول‌های قرمز هستند.
  • درمان مشکلات قلبی و عروقی:
    خوردن رازیانه و دانه‌های آن ممکن است به چندین روش برای سلامت قلب مفید باشد، زیرا آن‌ها حاوی فیبر هستند. فیبر ماده مغذی است که اثبات شده برای کاهش برخی از عوامل خطر بیماری‌های قلبی مانند کلسترول بالا مفید است. یک وعده ۸۷ گرمی پیاز رازیانه خام ۳ گرم فیبر دارد که ۱۱٪ مقدار مورد نیاز روزانه بدن به این ماده را تأمین می‌کند. رژیم‌های غذایی سرشار از فیبر با کاهش خطر بیماری‌های قلبی مرتبط هستند. مروری بر ۲۲ مطالعه مربوط به مصرف بیشتر فیبر در رژیم غذایی با خطر کمتری بیماری قلبی نشان می‌دهد که به ازای مصرف هر ۷ گرم فیبر اضافی در روز، ۹٪خطر بیماری قلبی کاهش می‌یابد. خواص رازیانه و دانه‌های آن همچنین حاوی مواد مغذی مانند منیزیم، پتاسیم و کلسیم هستند که نقش مهمی در سلامت قلب شما دارند. به عنوان مثال، گنجاندن منابع غنی از پتاسیم در رژیم غذایی ممکن است به کاهش فشار خون بالا که یک عامل خطر برای بیماری‌های قلبی است، کمک کند.
  • استحکام استخوان‌ها:
    محتوای ویتامین و مواد معدنی موجود در فواید و خواص رازیانه به روش‌های مختلفی به ساخت و حفظ ساختار و قدرت استخوان کمک می‌کند. فسفات و کلسیم هر دو در ساختار استخوان مهم هستند. آهن و روی برای تولید و بلوغ کلاژن بسیار مهم هستند. تشکیل ماتریس استخوان به مواد معدنی منگنز نیاز دارد. مصرف کم ویتامین K با خطر بیشتری برای شکستگی استخوان همراه است. ویتامین K برای سلامتی مهم است، زیرا پروتئین‌های ماتریکس استخوان را اصلاح می‌کند، جذب کلسیم را بهبود می‌بخشد و ممکن است دفع کلسیم از طریق ادرار را کاهش دهد. این مواد معدنی را می‌توان در فواید رازیانه به آسانی مشاهده کرد.
  • تقویت حافظه:
    خواص رازیانه ممکن است برای سلامت روان نیز مفید باشد. مطالعات حیوانی نشان داده است که عصاره رازیانه ممکن است تضعیف حافظه مربوط به پیری را کاهش دهد.

خواص رازیانه برای بانوان

رازیانه یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی است که به بانوان برای حفظ سلامت بدن کمک می‌کند. از خواص رازیانه می‌توان برای مشکلات سلامتی زنان نیز استفاده کرد. رازیانه فواید بسیاری برای بانوانی دارد که با سندروم پیش از قاعدگی و عدم تنظیم هورمون مواجه هستند.

رازیانه را بسیاری از بانوان به عنوان دارویی برای تنظیم مشکلات دوران قاعدگی، تنظیم هورمون و درمانی برای بسیاری از بیماری‌های زنانه می‌شناسند. علاوه بر آن خواص رازیانه با دارا بودن منابع مهمی از آهن مشکل کم‌خونی ناشی از فقر آهن را در بانوان برطرف می‌کند.

  • افزایش متابولیسم:
    خواص رازیانه منبع خوبی از ویتامین B6 است که با تجزیه کربوهیدرات‌ها و پروتئین‌ها به گلوکز و اسیدهای آمینه نقش مهمی در متابولیسم انرژی دارد. از این ترکیبات کوچک‌تر به راحتی برای انرژی در بدن استفاده می‌شود.
  • مدیریت وزن و سیری:
    فیبر غذایی عامل مهمی در مدیریت وزن است و به عنوان ماده حجیم در سیستم گوارش عمل می‌کند. این ترکیبات سیری را افزایش می‌دهند و اشتها را کاهش می‌دهند و باعث می‌شوند فرد برای مدت طولانی‌تری احساس سیری کند و بنابراین کالری دریافتی را کاهش می‌دهد. اگر تمایل به کاهش یا تثبیت وزن خود دارید، می‌توانید از خواص رازیانه بهره ببرید.
  • افزایش جذب آهن:
    کمبود آهن یکی از رایج‌ترین کمبودهای مواد مغذی در جهان به خصوص برای بانوان است که حدود ۲ میلیارد نفر در سراسر جهان به آن مبتلا هستند. همچنین علت اصلی کم‌خونی است. جفت شدن غذاهای پر ویتامین C مانند رازیانه با غذاهای غنی از آهن می‌تواند توانایی جذب آهن در بدن را بهبود بخشد.
  • استروژن:
    استروژن به طور طبیعی در خواص رازیانه وجود دارد. استروژن نقش مهمی در تنظیم چرخه تولیدمثل زنان دارد و همچنین می‌تواند باروری را تعیین کند. مطالعه‌ای که در مرکز پزشکی دانشگاه تگزاس ساوت وسترن روی موش‌ها انجام شد نشان داد که استروژن همچنین در کنترل عواملی که باعث ایجاد وزن بدن می‌شوند مانند اشتها، توزیع چربی بدن و مصرف انرژی نقش مهمی دارد. زنان یائسه سطح استروژن کمتری دارند که با افزایش وزن بیشتر شکم مرتبط است.
  • سندرم پیش از قاعدگی:
    برخی تحقیقات نشان داده‌اند که خواص رازیانه ممکن است اثرات سندرم قبل از قاعدگی (PMS) را کاهش دهد.
  • پوست:
    رازیانه خام منبع عالی ویتامین C است. ویتامین C برای کلاژن، سیستم پشتیبانی پوست ضروری است و همچنین به عنوان یک آنتی‌اکسیدان برای جلوگیری از آسیب‌های ناشی از آفتاب، آلودگی و دود کار می‌کند. ویتامین C همچنین توانایی کلاژن را برای صاف کردن چین و چروک و بهبود بافت کلی پوست تقویت می‌کند. آنتی‌اکسیدان‌های موجود در خواص رازیانه همچنین دارای فواید ضد پیری پوست نیز هستند. این آنتی‌اکسیدان‌ها با خنثی کردن عملکرد آسیب رساننده رادیکال‌های آزاد از پیری زودرس جلوگیری می‌کنند.
  • افزایش شیردهی:
    ثابت شده است که خواص رازیانه به افزایش ترشح شیر کمک می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که مواد خاصی که در آنتول یافت می‌شوند، مانند دیانتول و فتوآنتول، مسئول اثرات افزایش شیر در گیاه هستند. رازیانه ممکن است ترشح شیر و سطح پرولاکتین خون را افزایش دهد. این هورمونی است که به بدن مادر سیگنال تولید شیر می‌دهد.

رازیانه-خانومی

ارزش غذایی رازیانه

رازیانه و دانه‌های آن مملو از مواد مغذی است. در جدول زیر ارزش غذایی ۸۷ گرم پیاز رازیانه خام و ۱ قاشق غذاخوری یا ۶ گرم دانه رازیانه خشک را آورده‌ایم تا با خواص رازیانه بیشتر آشنا شوید.

  پیاز تازه رازیانه دانه‌های رازیانه خشک شده
کالری ۲۷ ۲۰
فیبر ۳ گرم ۲ گرم
ویتامین C ۱۲% مورد نیاز ارزش روزانه ۱% مورد نیاز ارزش روزانه
کلسیم ۳% ۵%
آهن ۴% ۶%
منیزیم ۴% ۵%
پتاسیم ۸% ۲%
منگنز ۷% ۱۷%

 

مطابق این جدول، دانه رازیانه و خود گیاه رازیانه کالری زیادی ندارند اما بسیاری از مواد مغذی بااهمیت را در خودشان جای داده‌اند. پیاز رازیانه تازه منبع خوبی از ویتامین C، یک ویتامین محلول در آب برای سلامتی بدن، ترمیم بافت و سنتز کلاژن است. ویتامین C همچنین به عنوان یک آنتی‌اکسیدان قوی در بدن شما عمل می‌کند و از آسیب سلولی ناشی از مولکول‌های ناپایدار به نام رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند. هر دو پیاز و دانه‌ها حاوی ماده معدنی منگنز هستند که برای فعال سازی آنزیم، متابولیسم، محافظت از سلول، رشد استخوان، تنظیم قند خون و بهبود زخم مهم است. به غیر از منگنز، خواص رازیانه و دانه‌های آن حاوی مواد معدنی دیگری از جمله پتاسیم، منیزیم و کلسیم است که برای سلامت استخوان‌ها حیاتی هستند.

سؤالات متداول

خواص رازیانه برای قلب چیست؟

رازیانه با کنترل فشارخون، کاهش کلسترول و افزایش فیبر در بدن به سلامت عمومی قلب کمک می‌کند.

خواص رازیانه برای پوست چیست؟

از فواید مهم رازیانه دارا بودن منابع مهمی از مواد مغذی، معدنی و آنتی‌اکسیدان‌ها است که به بهبود پوست و رفع آلودگی‌های محیطی کمک می‌کند.

کاربردهای درمانی رازیانه چیست؟

از رازیانه برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی، کنترل فشار خون، بهبود حافظه و استحکام استخوان‌ها استفاده می‌شود.

روش‌های مصرف رازیانه چیست؟

رازیانه را می‌توانید به صورت یک گیاه تازه که شامل پیاز آن است مصرف کنید. علاوه بر آن دانه‌های خشک شده رازیانه نیز را می‌توانید به شکل چای و دم‌نوش در رژیم غذایی خود قرار دهید.

آیا رازیانه موارد منع مصرف دارد؟

بانوان باردار و بانوانی که دوران قاعدگی خود را می‌گذرانند باید برای مصرف رازیانه با پزشک خود مشورت کنند.

 

ارسال این مطلب به:

mohammad.javani89@gmail.com

0 Reviews

مطالب مرتبط