مورد؛ خواص، فواید و کاربردها

 مورد؛ خواص، فواید و کاربردها

مورد؛ خواص، فواید و کاربردها

خواص مورد نه تنها در برگ‌های آن نهفته که گل‌ها و میوه‌های آن نیز برای سلامتی مفید هستند. می‌توان از این گیاه برای بهبود سلامت سیستم تنفسی، مراقبت از پوست، تقویت ایمنی و تعادل هورمون استفاده کرد. این درختچه همیشه سبز است و بومی جنوب اروپا، آفریقای شمالی و غرب آسیا است. فواید مورد بسیار است که از آن در آمریکای جنوبی، شمال غربی هیمالیا، استرالیا و در منطقه مدیترانه هم استفاده می‌شود. خواص مورد گرچه تصور می‌شود که در طب سنتی بیشتر کاربرد دارد اما وقتی با فواید و کاربردهای آن بیشتر آشنا شوید، می‌بینید که جای خالی آن در زندگی و رژیم امروزه بسیار احساس می‌شود.

خاستگاه و زیست بوم مورد

برگ‌های این گیاه یا خشک می‌شوند یا با استخراج اسانس آن برای کاربردهای آشپزی و دارویی مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین، از میوه این گیاه، گاهی اوقات برای تهیه الکل استفاده می‌شود که به آن میرتو گفته می‌شود. با این حال، غالب‌ترین استفاده از خواص مورد، اسانس آن است که می‌تواند در طول درمان مورد استفاده قرار گیرد و تأثیرات چشمگیری بر سلامتی شما بگذارد. بوی اسانس این گیاه بویی شبیه اکالیپتوس است و از طریق تقطیر بخار برگ‌ها، به دست می‌آید. جالب است بدانید که این گیاه در مراسم‌ها و آیین‌های مختلف نیز بکار برده می‌شود. مورد یکی از چهار گونه‌ای از گیاه است که یهودیان در آیین‌های مذهبی خود در جشنواره Sukkot از آن استفاده می‌کردند.

مورد-خانومی

مورد یک درخت یا درختچه کوچک همیشه سبز معطر است که در اندازه ۲۴۳- ۳۶۵ سانتی‌متر طول و ۲۴۰-۳۶۰ سانتی‌متر عرض رشد می‌کند. اگرچه که این گیاه معمولاً با هرس، در ابعاد کوچک‌تر نگهداری می‌شود. این گیاه تا زمانی که زهکشی خوبی داشته باشد در هر خاک منطقی خوبی، موفق به رشد می‌شود، البته این گیاه یک خاک خنثی نسبتاً حاصلخیز با زهکشی مناسب را ترجیح می‌دهد. برگ‌های این گیاه، براق، موج‌دار هستند. برگ‌ها از روغن‌های با ارزشی تشکیل شده‌اند که هم برای مصارف دارویی و هم برای کاربردهای آشپزی ارزش بالایی دارند. گل‌های سفید این گیاه سفت، سخت و دارای شاخک‌های زرد است که بوی معطر شیرینی می‌دهند. به دنبال گل‌ها، توت‌های کروی به اندازه نخود، چند دانه و به شکل مدار یا بیضوی شکل رشد می‌کنند. میوه‌ها در ابتدا به رنگ سبز کم‌رنگ هستند، سپس به رنگ قرمز پررنگ درمی‌آیند و سرانجام با رسیدن کامل به نیلی تیره تبدیل می‌شوند. وقتی تازه هستند نرم و معطر هستند. طعم آن تلاقی بین درخت عرعر و رز ماری است، با رایحه اولیه کاج و اکالیپتوس. این توت‌ها، خوراکی هستند و ممکن است به صورت خام خورده شوند. جالب است بدانید که از گل‌ها، برگ‌ها و میوه‌های خشک شده مورد برای طعم دادن به غذاها استفاده می‌شود. همچنین گل‌های تازه ممکن است به سالادها اضافه شوند. چوب و برگ به زغال افزوده می‌شود تا گوشت‌های کبابی را طعم دار کند.

مورد-خانومی

تاریخ استفاده از خواص مورد

مورد از دوران باستان کاملاً شناخته شده بود و در نوشته‌های نویسندگان یونان، روم و عرب، جایگاه قابل توجهی را به خود اختصاص می‌داد. به غیر از این نویسندگان، استفاده تشریفاتی از آن در کتاب مقدس و خواص دارویی آن به نقل از بقراط، ذکر شده است. تئوفراستوس آن را در میان گیاهان کشت شده ذکر کرده و در مورد کشت آن توصیه‌هایی کرده و خصوصیات ریخت‌شناسی، عطر و بوی آن و استفاده از آن در شیرینی سازی را توصیف کرده است. دیوسکوریدس همچنین به تعداد بی‌شماری از کاربردهای دارویی گل این گیاه، اشاره کرد و برای مثال توضیح داد که چگونه روغن مرطوب برگ‌ها را برای معالجه بیماری‌های مختلف پوستی تهیه کنیم. جالب توجه است که بسیاری از این درمان‌ها در نظرسنجی‌های اخیر گیاه‌شناسی اثبات شده است. آلونسو دو هررا، نویسنده اسپانیایی قرن شانزدهم، علاوه بر درمان، نحوه پرورش آن و توصیف برخی از خواص دارویی که دیوسکوریدس به آن اشاره کرده است.

خواص مورد

برگ‌ها و میوه‌های مورد حاوی ترکیبی منحصر به فرد از ترکیبات آلی و مواد مغذی است که باعث می‌شود نه تنها یک ماده غذایی جالب به عنوان یک گیاه بلکه به عنوان یک منبع ارزشمند روغن ضروری باشد. خواص مورد حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات فلاونوئیدی مختلفی از جمله میریسیتین و همچنین کوئرستین، کاتچین، اسیدهای سیتریک و مالیک، لینالول، پینن، تانن و سایر قندها است. همان‌طور که مشاهده می‌کنید، این نیروگاه پرقدرت توانایی افزایش چشمگیر سلامت انسان را دارد!

اسانس مورد نیز دارای مواد مهمی چون سینئول، میرتنول، پی‌نن، ژرانیول، لینالول و کامفن است. میوه مورد نیز دارای ارزش غذایی چون کلسیم ۱۴.۲۰٪ از ارزش مورد نیاز روزانه، آهن ۲۶%، منیزیم ۱۰.۵۷٪، پتاسیم ۱۰.۹۴%، سدیم ۵.۲۹٪، روی ۹.۱۶٪، مس ۳۱ و منگنز ۳۷.۹۱٪ است.

خواص مورد در مراقبت از پوست و مو

خواص مورد می‌تواند به طور مؤثری آکنه و سایر نقایص روی پوست را پاک کند. این ماده باید به صورت اسانس، اغلب در روغن حامل یا در غلظت‌های بسیار محدود استفاده شود. ترکیبات آلی و آنتی‌اکسیدان‌های قوی موجود در آن می‌توانند به سلول‌ها کمک کند تا سریع‌تر بهبود یابند و باعث بهبود ظاهر مناطق آسیب دیده شوند.

مشخص شده است که روغن مورد حاوی بسیاری از آنتی‌اکسیدان‌های قدرتمند، تانن است. این آنتی‌اکسیدان‌ها معروف به خاصیت قابض هستند که به طور مؤثر آکنه و سایر مشکلات پوستی را پاک از بین می‌برد. این ترکیبات موجود در خواص مورد به ترمیم سریع سلول‌های پوست کمک می‌کنند. علاوه بر آن به درمان پوست چرب، سفت شدن منافذ و کاهش تحریک نیز کمک می‌کنند.

در ایران بسیاری از مردم خواص مورد را برای تقویت موهای خود استفاده می‌کنند. اثرات ضدالتهابی و ضد باکتریایی مورد آن را به ماده‌ای مکمل برای استفاده در انواع شامپوهای گیاهی تبدیل کرده است. ویتامین‌ها و مواد مغذی بسیار موجود در خواص مورد نیز آن را به گزینه مناسبی برای تقویت و افزایش رشد موها تبدیل کرده است. جوشانده مورد را می‌توانید برای تقویت و بهبود سلامت موهای خود استفاده کنید.

مورد-خانومی

خواص مورد برای سلامتی بدن

از خواص مورد می‌توان برای سلامت دستگاه تنفسی، مراقبت از پوست، تقویت ایمنی و تعادل هورمون استفاده کرد. در زیر برخی از مزایای محبوب استفاده از گیاه مورد برای سلامتی ذکر شده است:

خواص مورد به عنوان گیاهی دارویی امروزه با تحقیقات مختلفی که در سراسر جهان صورت گرفته به اثبات رسیده است. از فواید مورد می‌توان برای درمان بیماری‌های مختلف و بالا بردن سطح ایمنی بدن استفاده می‌شود. مردم در سراسر دنیا از خواص مورد برای درمان عفونت‌های ریوی از جمله برونشیت، سرفه سیاه و سل استفاده می‌کنند. آن‌ها همچنین آن را برای بهبود شرایط مثانه، اسهال، سوزش معده دائمی، عفونت‌های مخمری و کرم‌ها مصرف می‌کنند. از گل مورد بر روی پوست برای زگیل و در دهان برای زخم‌های شانکر و برفک استفاده می‌شود. از خواص مورد همچنین در واژن برای عفونت مقاربتی، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) استفاده می‌شود.

  • پیشگیری از سرطان:
    گیاه مورد، به دلیل مقادیر بالای آنتی‌اکسیدان از جمله کوئرستین، تانن، میریسیتین و کاتچین بسیار مورد تحسین و استفاده قرار گرفته است. در مورد این آنتی‌اکسیدان‌ها به طور گسترده تحقیق شده و مشخص شده است که دارای خواص ضد سرطان و ضد جهش‌زایی هستند. طبق یک گزارش تحقیقاتی در مجله Natural Product Communications Journal، گل مورد از نظر ترکیبات شیمیایی کاملاً شبیه چوب صندل است که با کاهش سرطان پروستات و سرطان سینه همراه بوده است. از این رو خواص مورد را می‌توان به عنوان ماده‌ای مؤثر در درمان و پیشگیری از سرطان نام برد.
  • سلامت قلب:
     گل مورد، از فلاونوئیدهای مختلفی از جمله میریسیتین تشکیل شده که نشان می‌دهد که اکسیداسیون کلسترول بد LDL) ) را کاهش می‌دهد. این بدان معنی است که خواص مورد سطح کلسترول شما را متعادل باقی نگه می‌دارد. رگ‌ها و عروق شما مسدود نمی‌شوند، تصلب شرایین رخ نمی‌دهد و سیستم قلبی عروقی شما را از بیماری عروق کرونر قلب و سکته مغزی محافظت می‌کند.
  • سلامت کلیه:
    یکی از کاربردهای قدیمی خواص مورد، برای درمان مشکلات دستگاه ادراری یا کلیه است. گل مورد می‌تواند به تحریک ادرار کمک کند، بنابراین سموم اضافی، نمک‌ها، مایعات و حتی چربی را از بین می‌برد. از طرفی دیگر به تنظیم عملکرد کلیه‌ها نیز کمک می‌کند.
  • درمان دیابت:
    تحقیقات اولیه نشان می‌دهد که ترکیبات فرار و فلاونول موجود خواص مورد می‌تواند به کاهش پلاسمای قند خون کمک کند، به این معنی که می‌تواند به تنظیم قند خون در بدن یاری رساند. گل‌های این گیاه می‌تواند یک تقویت کننده اساسی برای بیماران دیابتی باشد که باید مرتباً سطح گلوکز خون خود را کنترل کنند.
  • تعادل هورمون:
    تحقیقات گسترده‌ای در مورد تأثیرات اسانس و خواص مورد بر سیستم غدد درون ریز، عمدتاً در تنظیم غده تیروئید، در سراسر جهان انجام شده است. در این تحقیقات نشان داده شده که روغن ضروری گل مورد، چه در مصرف و چه در استنشاق، قطعاً می‌تواند در ترشح هورمون‌ها از جمله هورمون‌های مربوط به تخمدان‌ها و بهداشت باروری زنان تأثیر بگذارد.
  • توانایی‌های شناختی:
    میریسیتین یکی از مهم‌ترین فلاونول‌هایی است که در گل و خواص مورد یافت می‌شود. مشخص شده است که از تشکیل فیبریل بتا آمیلوئید جلوگیری می‌کند. به این معنی که یک کمک بسیار قدرتمند برای افرادی است که از آلزایمر و زوال عقل رنج می‌برند. استفاده درمانی از این برگ‌ها و توت‌ها می‌تواند ذهن شما را پاک نگه دارد و از تخریب مسیرهای عصبی که منجر به این اختلالات شناختی وحشتناک می‌شود، جلوگیری کند.
  • بهبود شرایط تنفسی:
    همان‌طور که گفته شد، روغن خالص و خواص مورد در رایحه‌درمانی بسیار محبوب است و معمولاً برای تسکین شرایط تنفسی، مانند برونشیت و آسم استفاده می‌شود. از طرفی دستگاه تنفسی را آرام می‌کند و اجازه می‌دهد اکسیژن بیشتری عبور کند، در حالی که بدن را نیز آرام می‌کند؛ بنابراین تنفس کند شده و تحریک برطرف می‌شود.
  • تقویت سیستم ایمنی:
    دامنه وسیعی از تحقیقات با جزئیات ماهیت ضد باکتریایی و ضد انگلی خواص مورد وجود دارد. به همین دلیل، بسیاری از افراد برای تقویت قدرت سیستم ایمنی بدن خود، به استفاده از این گیاه روی می‌آورند.

مورد-خانومی

کاربردهای سنتی مورد

  • چوب این گیاه، سخت، الاستیک، بسیار ریزدانه است و برای دسته ابزار، مبلمان و غیره استفاده می‌شود.
  • از گیاه مورد همچنین زغال با کیفیت بالا از چوب آن ساخته می‌شود.
  • از خواص مورد مانند روغن، اسانس برگ‌ها، گل‌ها و پوست این گیاه در تهیه مواد آرایشی مختلف که در جزایر بالئاریک ساخته شده که به عنوان عطر و جوان‌کننده پوست استفاده می‌شود، کاربرد دارد.
  • از روغن، پوست، برگ و گل آن در عطرسازی، صابون‌ها و محصولات مراقبت از پوست استفاده می‌شود
  • از طرفی دیگر گیاه مورد، به عنوان گیاه زینتی چه در باغ‌ها و چه در مراسم مختلف آیینی و مذهبی استفاده می‌شده است.
  • برگ‌های مورد که چیده و به صورت تازه یا خشک استفاده می‌شود، معطر، بالزامیک، هموستاتیک و مقوی هستند.
  • از دم‌کرده برگ مورد می‌توان، برای درمان عفونت‌های دستگاه ادراری، سو هاضمه، واژینوز باکتریایی، سرفه و سینوزیت، به عنوان دهان‌شویه برای بیماری‌های لثه و شستشو برای عفونت‌های پوستی استفاده کرد.
  • از جوشانده برگ‌ها برای شستشوی واژن، تنقیه و در برابر بیماری‌های تنفسی نیز استفاده می‌شود. تحقیقات اخیر ماده‌ای را در آن کشف کرده است که دارای عملکرد آنتی‌بیوتیکی است. از طرفی این گیاه در درمان عفونت‌های ادراری، مشکلات گوارشی، ترشحات واژن، گرفتگی برونش، سینوزیت و سرفه‌های خشک مصرف می‌شود.
  • در تحقیقی به اثبات رسیده است که خواص مورد در درمان عوارض مغزی، به ویژه صرع در هند مفید بوده است و در دیگر کشورها، در درمان آکنه، زخم، عفونت لثه و بواسیر مورد استفاده واقع شده است.
  • روغن مخصوصی که از این گیاه به دست می‌آید به عنوان ضدعفونی‌کننده استفاده می‌شود. این ماده از ماده میرتول تشکیل شده که به عنوان درمانی برای التهاب لثه نیز استفاده می‌شود. این روغن به عنوان یک کاربرد محلی در درمان روماتیسم هم استفاده می‌شود. از طرفی روغن به دست آمده از توت این گیاه، به دلیل خاصیت تقویت‌کنندگی مو باعث تقویت و رشد مو می‌شود.
  • میوه مورد، قابلیت تسکین درد دارد و در درمان اسهال خونی، اسهال، بواسیر، زخم داخلی و روماتیسم هم استفاده می‌شود. از تزریق عصاره میوه و خواص مورد برای درمان اسهال، اسهال خونی، زخم‌های داخلی و خارجی و برای بواسیر استفاده می‌شود.
  • اسانس مورد را می‌توان به عنوان یک درمان موضعی برای آکنه، به عنوان یک کرم برای درد روماتیسمی و به عنوان یک ضدعفونی‌کننده عمومی استفاده کرد.
  • از جوشانده میوه مورد به عنوان دارو در بیماری‌های معده، کاهش قند خون، سرفه و بیماری‌های دهان، برای یبوست، اشتهاآور، ضد خونریزی استفاده می‌شود.
  • از طرفی دیگر از جوشانده مورد، برای استحمام نوزاد تازه متولد شده با پوست قرمز شده، استفاده می‌شود.
  • جوشانده برگ و میوه برای شستشوی اعضای دردناک، مفید بوده است. مصرف خام این میوه هم در بیماری اسهال مفید است و همین‌طور مقوی غنی از ویتامین‌های خوب شناخته می‌شود.
  • در مجموع، قسمت‌های مختلف گیاه مورد به عنوان دارو استفاده می‌شود و عمدتاً برای درمان بیماری‌های گوارشی و تنفسی یا در استعمال خارجی به عنوان ضدالتهاب و برای درمان بیماری‌های پوستی نیز بکار برده می‌شود.

کاربرد مورد در آشپزی

  • قسمت‌های مختلف و معطر خواص مورد به ویژه برگ‌ها و میوه‌ها، به عنوان چاشنی‌هایی با ارزش در آشپزخانه مدیترانه‌ای، برای طعم دادن به گوشت‌های کبابی یا چاشنی زیتون در آب نمک استفاده می‌شود.
  • میوه و خواص مورد را می‌توان به صورت خام یا پخته مصرف کرد. این میوه دارای عطر و طعم معطر است. می‌توان آن را هنگام رسیدن، تازه خورد یا خشک کرد و سپس به عنوان یک طعم‌دهنده غذای معطر استفاده کرد.
  • از میوه‌های خشک و جوانه‌های مورد برای طعم دادن به سس‌ها، شربت‌ها و غیره استفاده می‌شود.
  • برگ آن به عنوان طعم‌دهنده در غذاهای شور و پخته استفاده می‌شود. از برگ‌ها در خورشت، گوشت سوخاری، قیمه‌ها، سالادها و طعم دار کردن گوشت استفاده می‌شود.
  • گل‌های آن، طعم شیرینی دارند و در سالادها استفاده می‌شوند.
  • از خواص مورد و برگ‌ها و میوه‌های آن برای تهیه مربا و مارمالاد استفاده می‌شود و به طور سنتی برای تهیه عرقیات نیز استفاده می‌شود.

سؤالات متداول

آیا خواص مورد برای کاهش تورم و درد پیچ‌خوردگی مفید است؟

از زمان‌های بسیار قدیم، در طب سنتی از ضماد حاوی برگ مورد و خرما برای کاهش درد در نواحی دچار ضرب و آسیب دیده خصوصاً پیچ‌خوردگی و تورم استفاده می‌شده است.

به چه صورت می‌توان از خواص مورد استفاده کرد؟

برگ خشک این گیاه را می‌توانید از عطاری‌ها و فروشگاه‌های ارگانیک تهیه کرده و آن را به صورت دم‌نوش یا جوشانده طبق دستور مصرف کنید. از روغن اساسی مورد نیز می‌توانید در زمان حمام و قرار گرفتن در وان یا به صورت روغن در رایحه‌درمانی بهره ببرید. اگر به میوه یا گیاه تازه مورد نیز دسترسی دارید، انتخاب خوبی برای تکمیل رژیم غذایی شما محسوب می‌شود.

آیا مورد برای پوست مفید است؟

خواص ضد میکروبی و آنتی‌اکسیدانی موجود در خواص مورد پوست جوان، سالم، بدون آکنه و صافی را برایتان به همراه خواهد داشت.

موارد منع مصرف مورد چیست؟

از مصرف آن در دوران بارداری و شیردهی خودداری کنید. ممکن است باعث حالت تهوع یا استفراغ شود. داروهای حاوی روغن فرار، به دلیل احتمال ایجاد مشکلات تنفسی نباید در صورت نوزادان یا کودکان خردسال استفاده شود. عوارض جانبی مصرف بیش از حد مورد شامل کاهش یا از دست دادن فشارخون، اختلالات گردش خون و نارسایی تنفسی است.

 

 

ارسال این مطلب به:

mohammad.javani89@gmail.com

0 Reviews

مطالب مرتبط