پنیرک؛ خواص، فواید و کاربردها

 پنیرک؛ خواص، فواید و کاربردها

خواص پنیرک به عنوان گیاهی دارویی به اثبات رسیده است. این گیاه از خانواده بزرگ و مهمی است که بیشتر در مناطق گرمسیری فراوان هستند، جایی که آن‌ها قسمت زیادی از پوشش گیاهی را تشکیل می‌دهند. جالب است بدانید که حدود هزار گونه از این گیاه کشف شده است که همه آن‌ها نه تنها حاوی موسیلاژ زیادی هستند، بلکه کاملاً از خواص ناخوشایند عاری هستند. علاوه بر مزایای دارویی گونه‌های پنیرک، برخی از آن‌ها به عنوان غذا استفاده می‌شوند. از فواید و خواص پنیرک برای درمان بیماری‌های مختلف گوارشی و تقویت سیستم ایمنی بدن استفاده می‌شود. این گیاه پرخاصیت را می‌توانید برای بهبود و ارتقا سطح سلامتی خود به آسانی مصرف کنید.

پنیرک-خانومی

خاستگاه و زیست بوم پنیرک

پنیرک یک تیره از حدود ۲۵-۳۰ گونه گیاه علفی یک‌ساله، دوساله یا چندساله است. این تیره در مناطق معتدل، نیمه گرمسیری و گرمسیری آفریقا، آسیا و اروپا گسترش یافته است. قطر گل‌ها در حدود ۵/۵ سانتی‌متر است، دارای پنج گلبرگ است و رنگ‌های صورتی، یاسی، بنفش یا سفید دارد. این گیاه بومی اروپا، شمال آفریقا و جنوب غربی آسیا است. این گیاهان در آمریکای شمالی طبیعی شده‌اند و از اروپای غربی تا روسیه کشت می‌شوند.

پنیرک گیاه یک‌ساله، زمستانی یک یا دوساله است که حدود ۰.۹۱–۱.۲۲ متر قد آن رشد می‌کند. این گیاه به صورت خودرو در جاهایی که فکرش را هم نمی‌کنید رشد می‌کند. باغ‌ها، گلدان‌های مهدکودک، لبه‌های چمنزار، انبارها، حاشیه جاده‌ها، مسیرهای راه‌آهن، زمین‌های خالی، زمین‌های زباله، حاشیه‌های مزرعه و جاهای بایر رشد می‌کند. این گیاه دارای ریزه‌ای تنومند و ریشه ثانویه منشعب شده است. ساقه‌ها بسیار شاخه‌ای، قائم یا دنباله‌دار روی زمین با انتهای واژگون و مو دار است.

این گونه قبلاً توسط Theophrastus در قرن سوم قبل از میلاد در میان سبزیجات وحشی که قبل از مصرف باید پخته شوند، ذکر شده است. دیوسکوریدس با اشاره به چندین خاصیت دارویی از خواص پنیرک، به ویژه برای سیستم هضم و استفاده خارجی برای مشکلات مختلف پوستی نام برد که بهتر است به صورت گیاه وحشی خورده شود.

خواص پنیرک

ارزش غذایی برگ‌های تازه و نرم پنیرک به ازای هر ۱۰۰ گرم شامل کالری ۳۵ کیلوکالری انرژی می‌شود. همچنین این میزان پنیرک دارای ۸۱ گرم آب، پروتئین ۳ گرم، چربی کل (لیپید) ۰.۵۶ گرم، خاکستر ۳.۲۱ گرم، کربوهیدرات ۲.۲۳ گرم، فیبر غذایی کل ۴.۷۶ گرم، قندهای کل ۰.۷۲ گرم، ساکاروز ۰.۱۷۷ گرم، گلوکز (دکستروز) ۰.۲۹۲ گرم و فروکتوز ۰.۲۷۸ گرم است.

همچنین مواد معدنی موجود در خواص پنیرک شامل کلسیم ۲۲۶ میلی‌گرم، آهن ۳.۶۱ میلی‌گرم، منیزیم ۲۸۳ میلی‌گرم، فسفر ۷۷.۱ میلی‌گرم، پتاسیم ۶۹۲ میلی‌گرم، سدیم ۱۰۶ میلی‌گرم، روی ۰.۱۵ میلی‌گرم، مس ۰.۲۰۸ میلی‌گرم و منگنز ۰.۴۹۸ میلی‌گرم است.

خواص پنیرک دارای منابع عظیمی از ویتامین‌های محلول در آب نیز هست. در این گیاه شگفت‌انگیز می‌توانید ویتامین C (اسید اسکوربیک) ۸۴.۵ میلی‌گرم و ویتامین C (اسید دهیدرواسکوربیک) ۷.۵ میلی‌گرم را پیدا کنید. علاوه بر آن ویتامین‌های محلول در چربی پنیرک شامل ویتامین E (آلفا توکوفرول) ۲۰.۱ میلی‌گرم، توکوفرول، بتا ۰.۳۶ میلی‌گرم، توکوفرول، گاما ۴.۸ میلی‌گرم، توکوفرول، دلتا ۰.۳۱ میلی‌گرم است.

اسیدهای آلی موجود در خواص پنیرک به شما کمک می‌کند تا مواد مغذی مورد نیاز بدن خود را تأمین کنید. این اسیدها شامل اسید اگزالیک ۱۱۸ میلی‌گرم، فنولیک (کل) ۱۶۹۲ میلی‌گرم، فلاونوئیدها ۹۲۵ میلی‌گرم و نیترات ۸۷.۶ میلی‌گرم است.

پنیرک-خانومی

خواص پنیرک برای سلامتی پوست و مو

استفاده از ماسک‌های خانگی و کرم‌های صورت که حاوی عصاره گیاه پنیرک هستند برای درمان پیری زودرس پوست مؤثر است. شرکت‌های آرایشی و بهداشتی از محصولات عصاره گیاهی پنیرک در محصولات آرایشی مختلف مانند صابون، آرایش و محصولات مراقبت از پوست استفاده می‌کنند. دلیل این امر این است که خواص پنیرک غنی از اجزای مقابله با رادیکال‌های آزاد است که به سلول‌های پوست ما آسیب می‌رسانند و باعث ایجاد چین و چروک می‌شوند. علاوه بر این، ویتامین A ظاهری درخشان و جوان به پوست می‌بخشد. خواص پنیرک برای مراقبت از مو نیز مؤثر است و برای افرادی که موهای شکننده دارند استفاده می‌شود. استفاده از مواد معطر و مرطوب‌کننده پوست می‌تواند به سلامت آن کمک کرده و خاصیت کشسانی و استحکام آن را بازیابد.

پنیرک-خانومی

خواص پنیرک برای سلامتی بدن

پنیرک گیاهی بسیار مفید است که از تمام اجزای آن به عنوان دارو و تقویت کننده اعضای بدن استفاده می‌شود. خواص پنیرک برای سلامتی بدن مربوط به مواد مغذی و معدنی موجود در آن است. فواید پنیرک به عنوان گیاهی دارویی به شما کمک می‌کند تا سطح سلامتی خود را افزایش دهید.

از خواص پنیرک و اجزای آن شامل برگ‌ها، گل‌ها و حتی ریشه‌ها، هم در استفاده داخلی و هم خارجی، برای طیف وسیعی از بیماری‌ها مانند مشکلات گوارشی (یبوست، اسهال، معده درد)، تنفسی (سرفه، گلودرد)، گردش خون (کم‌خونی)، بیماری‌های پوستی (آکنه، جوش) و سیستم دفع استفاده می‌شود. پنیرک حاوی مواد معدنی، ویتامین‌ها و اسیدهای آلی مفیدی است که به شما در تأمین مواد مورد نیاز بدنتان کمک می‌کند.

  • رفع مشکلات گوارشی:
    برای آن دسته از افرادی که یبوست دارند یا قادر به حرکت صحیح روده نیستند، می‌تواند احساس ناخوشایندی باشد. استفاده از ملین‌های قدرتمند می‌تواند تأثیرات دیگری بر روی بدن بگذارد، اما با قرار دادن برخی دانه‌ها یا برگ‌های خشک پنیرک درون چای، می‌توانید یک نوشیدنی ملین ملایم ایجاد کنید که ممکن است سیستم هضم شما را تنظیم کرده و فشارهای موجود در سیستم ارگان‌های بدن را برطرف کند. فیبر بالای موجود در خواص پنیرک به شما کمک می‌کند تا روده‌ای سالم داشته باشید.
  • تقویت سیستم ایمنی بدن:
    خواص پنیرک می‌تواند با جلوگیری از عفونت‌های باکتریایی و سایر عوامل خارجی که بر مناطق زخمی تأثیر می‌گذارد، سیستم ایمنی بدن را تقویت کند. این امر همچنین می‌تواند از طریق مصرف برگ، دانه‌ها و مکمل‌های غذایی پنیرک حاصل شود.
  • ضدالتهاب:
    اگر دچار گزش حشرات، کبودی‌های بزرگ، آفتاب‌سوختگی یا جوش‌های پوستی شده‌اید، یک ژل یا ضماد ساخته شده از خواص پنیرک می‌تواند برای کاهش التهاب و تورم بسیار مؤثر باشد و در عین حال باعث ترمیم سریع‌تر شود. هنگام استفاده از روغن اساسی یا انواع بلغور شده پنیرک، می‌توانید آن را روی مفاصل و در محل‌های درد نیز بمالید.
  • رفع مشکلات خواب:
    عصاره گیاه پنیرک را می‌توان در انواع داروهای بی‌حسی، بی‌خوابی، اضطراب و استرس و حتی در داروهای بیهوشی که دندان‌پزشکان استفاده می‌کنند، یافت. اجزای مختلف گیاه و خواص پنیرک به آرامش سیستم عصبی کمک می‌کند و باعث ایجاد احساس آرامش می‌شود. تحقیقات همچنین اثربخشی عصاره پنیرک را در درمان اختلالات خواب در مقایسه با استفاده از دارویی مشابه والیوم نشان داد. اگر از اختلالات خواب رنج می‌برید و به سختی می‌توانید شب بخوابید، وقت آن است که بیرون از منزل بیرون بروید و برای حل این مشکل چند گل پنیرک انتخاب کنید. می‌توانید چای گل پنیرک را قبل از خواب بنوشید، یا از روغن استخراج شده از گیاه استفاده کنید.
  • درمان بیماری‌های تنفسی:
    اگر از گرفتگی قفسه سینه یا بیماری تنفسی رنج می‌برید، استفاده از خواص پنیرک ایده خوبی است. نه تنها می‌تواند باعث افزایش خلط شود که می‌تواند مجاری تنفسی را پاک‌سازی کند، بلکه به دلیل جنبه‌های ضدالتهابی گلو و غدد را تسکین می‌دهد، در حالی که باعث بهبود سریع‌تر می‌شود.
  • تسکین درد:
    پنیرک یک مسکن محبوب است، به ویژه در موارد موضعی. اگر به نوعی روی پوست خود زخمی دارید یا زخمی شده‌اید، می‌توانید برگ‌های پنیرک را به صورت ضماد روی ناحیه آسیب دیده قرار دهید. مواد شیمیایی موجود در برگ‌ها به دلیل داشتن ویتامین غنی نه تنها به تسریع در ترمیم کمک می‌کنند، بلکه خاصیت ضد درد خاصی را نیز در منطقه ایجاد می‌کنند و باعث کاهش درد و ناراحتی می‌شوند. این توانایی ضد درد خواص پنیرک را می‌توان به روش‌های مختلفی در سراسر بدن، چه در داخل و چه در خارج، استفاده کرد. این امر همچنین آن را به یک برنامه محبوب در ماسک‌های صورت یا داروهای موضعی سردرد تبدیل می‌کند.
  • سرفه، آسم و برونشیت را درمان می‌کند:
    خواص پنیرک از پلی ساکاریدها با خواص ضدویروسی و ضدعفونی‌کننده تشکیل شده است که به درمان اختلالات تنفسی و سرفه خشک مزمن کمک می‌کند. مواد فعال گیاه به حذف مخاط از گلو کمک می‌کند و علاوه بر توانایی درمان آسم، برونشیت، آمفیزم و سایر بیماری‌های تنفسی، اثر آرام بخشی نیز دارد. سازمان غذا و داروی آلمان به طور رسمی خواص درمانی گیاه را تأیید کرده و استفاده از داروهای حاوی گل پنیرک برای درمان گلودرد و سرفه خشک را تأیید کرده است.
  • درمان عفونت‌ها، زخم‌های پوستی و سوختگی:
    اجزای ضدالتهابی گل و خواص پنیرک در درمان انواع مشکلات پوستی مؤثر است. از این گیاه برای تسکین بثورات، زخم‌ها، سوختگی‌ها، گزش حشرات و اگزما استفاده می‌شود، زیرا پلی ساکاریدهایی که باعث تغذیه و تسکین پوست می‌شوند نیز کمی بی‌حس می‌شوند. اگر از پوستی خشک و تحریک شده تحت تأثیر آب و هوا رنج می‌برید، مالیدن محلول عصاره گل پنیرک روی پوست باعث نرم و مرطوب شدن آن می‌شود. برای تسکین قرمزی، تورم و سوزن سوزن شدن، چای پنیرک را مستقیماً در ناحیه تحریک شده یا پارچه آغشته به شیره گیاه بمالید.
  • از لثه در برابر عفونت محافظت می‌کند:
    برگ‌های گل پنیرک از اجزای ضد باکتری و ضدالتهاب تشکیل شده است که از لثه‌ها و حفره دهان در برابر بیماری‌ها و عفونت محافظت می‌کند. پلی فنول‌های موجود در خواص پنیرک از ایجاد پلاک باکتری جلوگیری می‌کنند. آن دسته از افراد که از لثه‌های ملتهب رنج می‌برند، می‌دانند که این پدیده‌ای نگران کننده و تکرار شونده است که بر کیفیت زندگی ما تأثیر می‌گذارد و بسیاری از افراد یافتن راه حل دائمی را دشوار می‌دانند. استفاده از چای خواص پنیرک به عنوان دهان‌شویه ممکن است یک روش طبیعی و مؤثر برای درمان منظم سلامت دهان شما باشد.
  • از سرطان پروستات جلوگیری می‌کند:
    مانند سایر سبزیجات برگ‌دار، گل پنیرک سرشار از کلروفیل است، یک رنگ‌دانه سبز و ضد سرطان که اندام‌های داخلی ما را تمیز می‌کند. خواص پنیرک در جلوگیری از انواع مختلف سرطان، به ویژه در پیشگیری و بهبود سرطان پروستات مؤثر است. محققانی که گیاه پنیرک را مورد مطالعه قرار دادند، ماده‌ای به نام بتا-سیتوسترول را کشف کردند که به دلیل توانایی جلوگیری از تومور در غده پروستات شناخته شده است. از گیاه می‌توان به عنوان یک اقدام پیشگیرانه برای افرادی که در معرض خطر ابتلا به این سرطان هستند، استفاده کرد.
  • رفع یبوست و معده تحریک‌پذیر:
    موسیلاژهای پلی ساکاریدی موجود در خواص پنیرک باعث شل شدن و روان کاری دیواره‌های روده و جذب بهتر غذا می‌شوند. این ماده همچنین به کاهش اسیدیته معده کمک می‌کند که باعث ناراحتی معده می‌شود. خوردن گل پنیرک یا مصرف گیاه به عنوان دم‌نوش چای به افرادی که از یبوست، معده تحریک‌پذیر و گرفتگی روده رنج می‌برند و به مکمل تسکین دهنده نیاز دارند، کمک می‌کند. علاوه بر این، گل پنیرک یک گیاه ملین محسوب می‌شود و در انواع مکمل‌های غذایی برای آرامش معده استفاده می‌شود.
  • درمان سنگ کلیه و عفونت‌های دستگاه ادراری:
    بسیاری از افراد از آب کرنبری (زغال‌اخته) به عنوان وسیله‌ای برای کاهش احساس سوزش، تکرر و فوریت در ادرار و درد در قسمت تحتانی شکم استفاده می‌کنند، اما تنها راه حل طبیعی این مشکل نیست. خواص پنیرک یک گزینه عالی برای درمان چنین مشکلاتی است زیرا دارای یک ماده ضدالتهابی است که به بهبود چنین عفونت‌هایی کمک می‌کند. پنیرک ویژگی مهم دیگری نیز در این زمینه دارد، این یک داروی ادرارآور است که به پاک‌سازی مواد مضر کلیه کمک کرده و از ایجاد سنگ در آن‌ها جلوگیری می‌کند.

پنیرک-خانومی

کاربردهای و فواید سنتی پنیرک

  • تمام قسمت‌های گیاه پنیرک ضد فلوژیستیک، قابض، تحریک‌کننده‌ی ادرار، ادرارآور، نرم‌کننده، خلط‌آور و ملین است.
  • برگ‌ها و گل‌ها را می‌توان به عنوان بخشی از رژیم غذایی خورد، یا از برگ‌ها، گل‌ها یا حتی ریشه‌ها چای درست کرد.
  • برگ‌ها و گل‌ها قسمت اصلی مورد استفاده هستند، خاصیت تخریب‌کنندگی موجود در خواص پنیرک را به عنوان ضماد کبودی، التهاب، گزش حشرات و غیره ارزشمند می‌کند.
  • می‌توان آن‌ها را به صورت داخلی در معالجه بیماری‌های سیستم تنفسی و مشکلات دستگاه گوارش مصرف کرد.
  • وقتی با اکالیپتوس ترکیب شود، داروی خوبی برای سرفه و سایر بیماری‌های قفسه سینه است.
  • پنیرک یک ملین عالی برای کودکان خردسال است.
  • از برگ‌ها می‌توان هر زمان که موجود باشد تازه استفاده کرد یا می‌توان آن را در بهار برداشت و برای استفاده بعدی خشک کرد.
  • گل‌ها در تابستان برداشت می‌شوند و می‌توانند برای استفاده‌های بعدی خشک شوند.
  • زنان باردار یا مادران تازه ممکن است بدانند که برگ‌های گل پنیرک آهن و همچنین دارای مقدار زیادی روی و اکثر ویتامین‌ها است که برایشان بسیار مفید است.
  • گفته می‌شود که از آب گل پنیرک برای جلوگیری از ریزش مو با روغن استفاده می‌شده است.
  • در آناتولی شرقی، از خواص پنیرک به طور سنتی به عنوان دم‌نوش و تسکین درد معده، اسهال و آسم استفاده می‌شود.
  • تصور می‌شود که مصرف فواید پنیرک به بواسیر در پاکستان کمک می‌کند.
  • از دانه‌های گل پنیرک پودر شده برای درمان زخم مثانه و سرفه استفاده می‌شود.
  • ایتالیایی‌ها از این گیاه چایی درست می‌کنند که برای کمک به التهاب و به‌عنوان قرقره برای گلودرد استفاده می‌شود.
  • از آب گرم گیاه برای درمان مالیخولیا استفاده می‌شود.
  • برگ‌هایی که به عنوان دم‌نوش در شیر جوشانده می‌شوند ممکن است سرفه‌های شایع را درمان کنند.
  • گفته می‌شود چای تهیه شده از این گیاه به مادران شیرده کمک می‌کند تا شیر بیشتری تولید کنند.
  • چای تهیه شده از برگ‌ها یا گل‌ها ممکن است به عنوان درمانی برای سرفه، آب‌مروارید و گرفتگی صدا استفاده شود.
  • پنیرک-خانومی

نحوه مصرف پنیرک

برای بهره‌مندی از خواص پنیرک می‌توانید آن را به اشکال زیر مصرف کنید.

  • برگ‌ها را می‌توان به صورت خام یا پخته مصرف کرد.
  • برگ‌های جوان گیاه پنیرک همچنین جایگزین بسیار مناسبی برای کاهو در سالاد می‌شوند.
  • بذرها دارای طعم خوب مغز گردویی هستند.
  • گل‌های پنیرک را می‌توان به سالاد اضافه کرد یا به عنوان چاشنی استفاده کرد.
  • با عطر و طعم مطبوع و ملایم، با بافتی مشابه برگ‌ها، آن‌ها یک ترکیب دلپذیر و زیبا به کاسه سالاد می‌دهند.
  • برگ پنیرک جایگزین چای است.
  • در چین، ریشه گل پنیرک یکی از عناصر محبوب و رایج در تهیه سوپ‌های دل‌چسب و در عین حال داروی قوی است.
  • هنگام پخته شدن، برگ‌ها مخاطی بسیار شبیه بامیه ایجاد می‌کنند و می‌توانند به عنوان غلیظ کننده سوپ و خورش استفاده شوند.
  • آن‌ها را عمدتاً به صورت آب پز و سپس با روغن چاشنی، با خورشت برنج و گوشت پخته شده، در سوپ، حبوبات، سرخ شده یا در روغن‌زیتون تفت داده و با سایر مواد سرو می‌کنند و به عنوان قیمه شیرینی استفاده می‌کنند.
  • از گل‌ها برای تهیه چای‌های گیاهی و نوشیدنی‌های الکلی مانند راتافیا، لیکوری که به طور سنتی در کاتالونیا تهیه می‌شود و شامل بسیاری از گونه‌های وحشی است، استفاده می‌شود.

سؤالات متداول

رایج‌ترین روش مصرف خواص پنیرک چیست؟

چای یا دم‌نوش پنیرک یکی از بهترین راه‌های مصرف و بهره‌مندی از خواص این گیاه معجزه‌گر هستند.

فواید و خواص پنیرک برای پوست چیست؟

پنیرک خاصیت جوان‌سازی پوست را دارد و از آن در انواع محصولات آرایشی و بهداشتی پوست استفاده می‌شود. همچنین به عنوان یک مرطوب‌کننده طبیعی پوست نیز شناخته می‌شود.

فواید و خواص پنیرک برای مو چیست؟

اگر موهای خشک و شکننده‌ای دارد می‌توانید از خواص پنیرک برای درمان و تقویت آن استفاده کنید.

عوارض مصرف پنیرک چیست؟

چنانچه از پنیرک به میزان نرمال استفاده شود، مشکلاتی را به همراه نخواهد داشت. در غیر این صورت از آنجا که خواص ملین دارد ممکن است باعث اسهال شود.

ارسال این مطلب به:

mohammad.javani89@gmail.com

0 Reviews

مطالب مرتبط